Architektura świata

Dukla położona jest w południowo – wschodniej części powiatu krośnieńskiego. Znajduje się tu zespół pałacowo – parkowy, który w ciągu wieku przechodził kilka faz gruntownej przebudowy, zmieniając styl, kształt i wielkość. Na początku XVII wieku, Dukla wraz z okolicznymi wsiami, wchodziła w skład dóbr Męcińskich. Według słów autora Monografii Dukli, w tym okresie istniały dwa dwory. Jeden z folwarkiem należał do Wojciecha Męcińskiego, drugi, zwany Starym Zamkiem znajdował się w ruinie. Przekształcenie zamku w późnobarokową rezydencję w stylu francusko – saskim, odbywało się pod kierunkiem Leonarda Andrusa. W rezultacie przeprowadzonych prac, rozbudowano pałac w części zachodniej, co spowodowało, że jego kształt uległ znacznej zmianie. Główny wysiłek skierowano na wykwintne urządzenie wnętrz. Pomieszczenia na parterze miały charakter administracyjno – gospodarczy. Na piętrze znajdowały się apartamenty gospodarcze. Na drugiej kondygnacji, z kolei urządzono sale reprezentacyjne z kaplicą w stylu rokoko. Pałac ten oprócz pięknie dekorowanych wnętrz, posiadał pokaźną galerię obrazów. Niedaleko starego, drewnianego kościółka, w otoczeniu rozległego parku w Haczowie, znajdują się resztki dworu. Najstarszą jego częścią jest wschodnia część parteru, która ma system sklepień odpowiadający siedemnastowiecznemu podpiwniczeniu. Ten fragment budowli prawdopodobnie jest dziełem Marcina Jerzego Wybranowskiego, rotmistrza chorągwi królewicza Aleksandra. W skład zespołu dworskiego wchodzi oficyna dworska, wzniesiona w XVIII wieku. Dach mansardowy pokryto podczas remontu blachą miedzianą. Odsunięta nieco na południe od oficyny jest murowana dworska kaplica. Wzniesiona była około 1820 roku, jako pawilon ogrodowy. Kaplica ta w latach osiemdziesiątych, również została poddana pracom remontowym. W pewnym oddaleniu od dworu, w krajobrazowej części parku jest oranżeria z drugiej połowy XIX wieku. Ściana południowa była tu całkowicie przeszklona, a całość stanowiła romantyczną architekturę ogrodową. W części zachodniej parku, usytuowana jest brama wjazdowa z dwoma ceglanymi słupami.

Krosno od dawna stanowi atrakcyjny rejon poznawczy dla turystów. Wzniesiony Pałac Biskupi obok obiektów sakralnych jest najstarszą zachowaną tu budowlą. Swymi początkami sięga Xiv stulecia i związany jest z utworzeniem diecezji przemyskiej. W 1626 roku, po przeniesieniu rezydencji biskupiej do Brzozowa, pałac przekazany został kurii biskupiej, a cztery lata później sprzedany Zofii Skotnickiej. Z jej to właśnie polecenia, pałac został rozbudowany o piętrowe skrzydło zachodnie, przylegające do murów i bramy krakowskiej. Do dziś zachowały się w tej części kolebkowe sklepienia z lunetami oraz układ komunikacji poziomej. Z tego okresu pochodzi też sklepiona sień przejazdowa na dziedziniec i ozdobny portal ujęty dwoma pilastrami. Dźwigają one ogromną figurę Chrystusa Króla, umieszczona w niszy przyczółka. Po bokach znajdują się herby. Od polowy XVIII wieku, pałac kilkakrotnie zmieniał właściciela, Dokonywano też rozbudowy i przebudowy obiektu. Od roku 1873 pałac jest własnością miasta. Użytkownikiem pałacu jest Muzeum Podkarpackie. Nowosielce leżą na wschód od Zarszyna przy drodze do Sanoka. Znajduje się tu dwór rodzinny Gniewoszów w stylu secesyjnym wzniesiony około 1900 roku. Jest to skromna parterowa budowla. W momęcie budowy było to połączenie stylu empirowego z modnym na początku wieku stylem secesyjnym. Przed I wojną światową, dwór był komfortowo urządzony, posiadał czternaście pokoi, własną elektrownie i wodociągi. Obiekt w Nowosielcach jest budową całkiem zwyczajną, typowym dworem średniozamożnej rodziny. Dzielone pilastrami elewacje mieszczą wkomponowane okna, a wejście poprzedza arkadowy portyk z balkonem i facjatką na piętrze. Na uwagę zasługują secesyjne akcenty – facjatka i balustrada wewnętrznych schodów. Wybudowany na płaskim terenie dwór otoczono rozległym, w angielskim stylu założeniem parkowym. Aktualnie odremontowaną i odnowioną budowlę użytkuję Zespół Szkół Rolniczych. W zabytkowym paku szkolnym znajduje się Pomnik ku czci poległych żołnierz czechosłowackich, ufundowany przez szkolną młodzież i mieszkańców ziemi sanockiej. Pomnik został odsłonięty w 1972 roku. Żarnowiec znajduje się w gminie Jedlicze. W rozległym parku krajobrazowym, na stromej skarpie, położony jest dworek – Muzeum Marii Konopnickiej. Został on wzniesiony w połowie XIX wieku. Posiada cechy stylu polskiej architektury dworskiej. Usytuowany został na miejscu wcześniejszego dworu, prawdopodobnie obronnego. Po raz pierwszy wzmiankowano o nim już w XIV wieku. Jest to parterowa budowla z dobudowanym później, piętrowym ryzalitem. Obok dworku znajduje się dawny spichlerz dworski, murowany z kamienia. Oba obiekty służą dziś, jako miejsca ekspozycji muzealnej. Obecnie dawne ogrody z dawnym starodrzewem obejmują podskarpę i wierzchowinę skarpy wraz z promenadą przed dworem. Dworek żarnowiecki w 1902 roku, otrzymała Maria Konopnicka, jako dar narodowy, z okazji 25 – lecia twórczości pisarskiej. Do dworku wówczas przybywało wielu znakomitych twórców, malarzy i pisarzy. Konopnicka przebywała tu aż do swej śmierci. Muzeum znajdujące się tu obecnie, zostało otwarte w 1960 roku, a stałą ekspozycję muzealną stanowią pamiątki po pisarce, dary i jej dzieła.

Wodospady Wiktorii zwane inaczej Mosi-oa-Tuny, co oznacza Dym, który brzmi.Wodospady Wiktorii są położone w Afryce na granicy Zimbabwe i Zambii, na rzece Zambezi. David Livingstone w 1855 roku odkrył wodospady i zachwycił się ich widokiem. Wodospady Wiktorii leżą na terenie Parku Narodowego Wodospadów Wiktorii. Są na liście dziedzictwa światowego UNESCO. Wodospady mają trzy części: główną, wschodnią i tęczową. Wymiary wodospadu to: szerokość – 1, 7 kilometra, a wysokość spadku wody to 111 m. Około 150 milionów lat temu utworzył się głęboki wąwóz przez wstrząs tektoniczny. Był to początek wodospadów Wiktorii. Obecnie wszędzie doprowadzą nas ścieżki turystyczne, więc nie będziemy narażeni na czołganie się w strachu, jak to robił szkodzi misjonarz i badacz. Las tropikalny rośnie na dnie wąwozu, gdzie można znaleźć pająki, węże i małpy. Wody, które spadają z wielkim hukiem, tworzą rozpyloną pianę wodną, wznoszące się aż 300 metrów nad powierzchnią ziemi. Każdy, kto odwiedzi to miejsce, wyjedzie z niezapomnianymi wrażeniami i wspomnieniami. Paricutin powstał na zewnątrz ziemi w 1943 roku i mierzy 3170 m n.p.m.Wulkan Paricutin znajduje się w środkowym Meksyku w stanie Michoacan. Rolnik Dioniso Pulido pewnego dnia zauważył na swoim polu kukurydzy niewielką szczelinę. Miejscowi zasypywali tę szczelinę kamieniami i ziemią, ale zaprzestali, kiedy zobaczyli, wydostający się ze szczeliny, materiał piroklastyczny. To właśnie w ten sposób formował się wulkan. Wcześniej mieszkańcy słyszeli dziwne grzmoty, które zapowiadały otwarcie szczeliny. Najpierw powstał stożek, który mierzył 50 m, a przez kolejne dni powiększył się dwa razy. Obecnie stożek mierzy 424 metrów. Paricutin uaktywnił się w marcu, kiedy to zaczął wyrzucać słupy popiołów wulkanicznych, opadające na pobliskie miasteczka. Kolejną fazą było wylewanie lawy, a mieszkańcy Paricutin i San Juan trzeba było ewakuować. Aktywność wulkanu można oszacować na 8 lat, ale trzeba podkreślić, iż były to spokojne wylewy lawy. Paricutin to najmłodszy wulkan, który był punktem obserwacji naukowców, którzy zobaczyli jak naprawdę powstaje wulkan faza po fazie. Zorza polarna występują na wysokich szerokościach geograficznych i za kołem podbiegunowym i w okolicach 50. równoleżnika.Zorza polarna, inaczej zwana aurora borealis i aurora australi, powstaje, gdy prąd przepłynie w jonosferze na wysokości ponad100 km nad Ziemią w miejscu, gdzie przenikają się pasy radiacyjne z atmosferą ziemską. Świecenie zorzowe jest skutkiem wzbudzenia atomów w obszarze polarnym przez protony i elektrony emitowane przez Słońce, a także tworzy ok. 270 linii emisyjnych. Przeważnie zorze są widywane przed północą, a nie nad ranem. Gdy Słońce intensywnie rozbłyska zorze można zauważyć nawet w dzień, na średnich szerokościach geograficznych i w okolicach równikowych. Zorze można również wywołać sztucznie poprzez detonację ładunków jądrowych, które ogrzewają jonosferę. Jest to bardzo krytykowane przez ekologów. Typami systematycznymi zórz są, m.in. pasma, łuki, kurtyny, promienie czy korony. Kolor zorzy jest uzależniony od intensywności linii emisyjnych, a przeważnie świeci na barwy zieloną, białą, żółtą i czerwoną. Zorze były zaobserwowane na Jowiszu, Saturnie, Uranie i Neptunie.